Stichting Belangenbehartiging Vloerisolatie Nederland

De oproep in het forum van Tros Radar aan bewoners met bodemisolatie zich te melden wanneer ze er van overtuigd zijn dat hun vloer wel comfortabel warm is, heeft geen reacties opgeleverd. Er hebben zich alleen teleurgestelde gebruikers gemeld. Wel heeft een politicus en bekend pleitbezorger van bodemisolatie infrarood opnames laten maken bij hem thuis in de stille hoop dat het mee zou vallen. De meting vond plaats op 19 mei 2009 om 2 uur ‘s middags. Buiten is het dan 20 ºC met zonnige periodes. Bij een binnentemperatuur van 19,5 ºC bleek de temperatuur van de vloer bij zijn voeten amper 17ºC te bedragen. Dat dit niet echt comfortabel is, bleek wel toen hij buiten kwam en zich liet ontvallen: “goh wat is het lekker buiten”.

Begane grondvloeren met bodemisolatie zijn dus helemaal niet behaaglijk warm, zoals wordt beweerd. Ze kunnen alleen enigszins op temperatuur worden gebracht door flink te stoken. Dit is een heel mooi voorbeeld van een moderne variant op het sprookje; ”De nieuwe kleren van de keizer” De ene helft van Nederland maakt de andere helft wijs dat bodemisolatie het comfort verhoogt en energie bespaart, terwijl dit nog nooit is aangetoond. De een praat de ander na. Iedereen kent wel iemand die een buurman heeft die denkt dat het werkt. De gebruikers zelf zijn aanvankelijk wel tevreden over de vochtreductie maar kunnen geen gasbesparing vaststellen. Integendeel, zij merken (nu ze er op letten) dat ze in deze periode juist meer stoken dan buren die geen bodemisolatie hebben en veel meer dan buren met echte vloerisolatie. Gebruikers, die al langer kritisch zijn over het effect op de vloertemperatuur melden: “het lijkt wel of het ieder jaar een beetje erger wordt”.

De infraroodfoto’s die zijn gemaakt bij de politicus kunnen worden gedownload met deze link: http://www.vloerisolatie.org/PDF/Radarbodemisolatie.pdf In dit bestandje wordt meer toelichting gegeven en wordt bovendien de mogelijkheid geboden presentaties van de SBVN over dit onderwerp bij te wonen.

Eerder
Grote marktpartij ziet in:
effect van bodemisolatie is veel kleiner dan van vloerisolatie

De infraroodfoto's op de homepagina hebben de Nederlandse bouwwereld geschokt. Een grote marktpartij, die bodemisolatie al bij een groot aantal woningen heeft geadviseerd als gelijkwaardig met vloerisolatie, is door deze foto's tot het inzicht gekomen dat het effect van bodemisolatie veel minder is dan van vloerisolatie. De misvatting dat bodemisolatie hetzelfde effect zou hebben als vloerisolatie is voor veel partijen buitengewoon pijnlijk. Niet alleen voor de redactie van Tros Radar. Ook adviseurs, voorlichtende instanties en woningbouwverenigingen hebben vaak te goeder trouw bodemisolatie geadviseerd en toegepast. Nu blijkt dat het helemaal niet werkt en zelfs op den duur tot ernstige comfortklachten leidt.

De Tros prees in het programma Radar de warmte-isolerende eigenschappen van polystyreen schuimpjes op de bodem van de kruipruimte bijna de hemel in. Een vochtwering die blijft drijven en tegelijkertijd isoleert, mooier kun je het toch niet bedenken? De uitzending van 16 maart was voor de SBVN (Stichting Belangenbehartiging Vloerisolatie Nederland) aanleiding infraroodopnames te laten maken van een kruipruimte voorzien van deze schuimpjes. De opnames vonden plaats op 19 maart. De infraroodfoto’s bevestigen overduidelijk dat bij bodemisolatie de isolatielaag simpelweg aan de verkeerde kant van de kruipruimte zit. De funderingsmuren blijken zo koud, dat ze fungeren als een soort negatieve radiator, die veel warmte aan de vloer ontrekt. Dat verklaart waarom in woningen met bodemisolatie de vloer ’s ochtends maar langzaam op temperatuur komt, er flink gestookt moet worden om de vloer enigszins op temperatuur te krijgen en waarom de vloer weer snel zijn warmte verliest na het terugzetten van de thermostaat. Hierdoor gaat het energieverbruik eerder omhoog dan omlaag. Er is dan ook nog nooit aangetoond dat er met bodemisolatie energie wordt bespaard.

De Stichting Belangenbehartiging Vloerisolatie Nederland (SBVN) maakt zich al jaren sterk voor goede vloerisolatie in Nederland. Doorn in het oog zijn daarbij producenten van bodemisolatie die pretenderen dat een isolatielaag op de bodem van de kruipruimte hetzelfde effect zou hebben als een isolatielaag direct tegen de vloer. Ze blijven hiermee doorgaan ook al blijkt uit wetenschappelijke studies dat dit niet zo is. Bedrijven die zich serieus met vloerisolatie bezighouden, worden regelmatig geconfronteerd met bewoners, die aan den lijve ervaren dat er iets niet klopt met de beloofde warmte-isolerende eigenschappen. Het duurt overigens meestal wel een enige tijd voordat bewoners tot die slotsom komen. Deze oplossing is immers vaak geadviseerd door personen en/of instanties die deskundig en betrouwbaar worden geacht. Dus wat moet je dan als leek? In eerste instantie is men ook wel tevreden over het effect. Dit is te danken aan de vochtreductie, die soms zeer fors kan zijn. Pas later komt de twijfel over het warmte-isolerend effect. Op het Forum van Radar hebben zich inmiddels mensen gemeld, die aan den lijve ervaren dat de beloftes over warmte-isolatie niet kloppen. Regelmatig worden woningen, die eerder werden voorzien van bodemisolatie, alsnog van echte vloerisolatie voorzien.

Natuurlijk is het goed wanneer in deze tijd mensen gestimuleerd worden woningisolatie toe te passen. Het is echter overdreven om door te blijven gaan met dubbelwerk te gaan doen. Dat Radar de polystyreen schuimpjes de hemel in heeft geprezen, is leuk voor de producenten en diegenen die provisie vangen voor hun advies dit toe te passen. Het is echter slecht voor de consument, die er in de winter in wooncomfort op achteruit gaat en daardoor vaak zijn energierekening nog ziet toenemen. Het is ook slecht voor het milieu. Niet alleen door de gemiste kans op energiebesparing, maar ook omdat er voor iedere woning een of meer vrachtwagens nodig zijn om alle benodigde schuimpjes, chipjes, wokkels of parels aan te voeren. In veel gevallen zal de energie die nodig was voor productie en transport niet eens worden terugverdiend door een besparing op het gasverbruik bij de bewoner.

Hebt u een idee, hoe Radar een pijnlijke vergissing het best kan herstellen?
Stuur een mail naar radar@tros.nl en/of info@vloerisolatie.org.

Op Nederlandse Universiteiten en Hogescholen behoort de bouwfysica van de kruipruimte niet of nauwelijks tot de leerstof.
Mede daardoor geven afgestudeerde bouwkundigen er soms blijk van, van toeten nog blazen te weten.
In Nederland heeft de laatste decennia research en ontwikkeling uitsluitend plaatsgevonden bij bedrijven die zich serieus met vloerisolatie bezighouden. Daarbij is bestaande theoretische kennis getoetst en verder ontwikkeld aan de hand van jarenlange praktijkervaring. Moderne hulpmiddelen zoals zeer gevoelige infrarood camera's hebben deze voorsprong verder vergroot.

Eerder Nieuws:
Ramp met Energielabel nog veel groter dan gedacht.
Nog meer fouten in de bepalingsmethode.

In de brief aan de kamer van 27 januari 2009 (link) stelt de SBVN al dat vloerisolatie nagenoeg niet meeweegt bij de bepaling van de Energie Index, waardoor het geen invloed heeft op de indeling in labelklassen. Dat blijkt ook uit een berekening (zie hieronder) die een EPA-adviseur naar aanleiding hiervan heeft opgesteld. Ondanks het aanbrengen van vloerisolatie met R=2,5 blijft de woning in dezelfde (slechtste) klasse. Nieuw is dat SenterNovem nu ook (tot haar verbazing) bevestigt dat het voor de Energie Index inderdaad nauwelijks verschil uitmaakt of een vloer niet, redelijk, goed of zeer goed is geïsoleerd.
Verrassend nieuws is dat SenterNovem aangeeft dat er nog een onvolkomenheid zit in de methode waarbij de Energie Index wordt bepaald.

Ik heb het uitgeprobeerd, met verhoging van ongeisoleerd naar Rc=2,5 voor gevel, vloer en dak, gelijke oppervlaktes. En inderdaad, je hebt gelijk wat de verschillen betreft.:
Bij het dak is het effect het grootst. In dit rekenvoorbeeld ging de energie-index van 3,43 naar 2,36 (van G naar E)
Daarna kwam de gevel. De energie-index ging van 3,43 naar 2,69 (van G naar F)
Bij de vloer ging de energie-index van 3,43 naar 3,22 (bleef G)

Nog een fout in de bepalingsmethode.
In het bovenstaande voorbeeld scoort dakisolatie zeer goed. De Energie Index daalt maar liefst met 31% waardoor de woning 2 hele labelklassen opschuift.
Volgens SenterNovem klopt dit misschien wel voor een dak boven een verwarmde woonkamer (appartement) maar niet bij nauwelijks verwarmde slaapkamers en al helemaal niet voor onverwarmde zolders/vlieringen. Net als bij vloerisolatie slaat de berekeningsmethode ook bij dakisolatie de plank volledig mis.
Door de fouten in het Energielabel wordt de consument in de volstrekt verkeerde richting gestuurd. Dit is bij woningbouwverenigingen al duidelijk merkbaar. Vrijwel iedereen is gefocust op de onverwarmde zolders/vlieringen omdat daar het label maarmee forse labelstappen gemaakt kunnen worden. Vrijwel niemand kijkt naar de vloer omdat dat toch geen zoden aan de dijk zet.
In werkelijkheid wordt met goede vloerisolatie juist een significante besparing gehaald, terwijl het isoleren van een onverwarmde zolder nauwelijks een besparing gehaald wordt.
Het isoleren van een zolder/vliering bij bewoonde woningen gaat gepaard met een hoop gedoe, overlast en problemen.
Het isoleren van een vloer kan zonder enige overlast worden uitgevoerd wanneer er een kruipruik aanwezig is.
De SBVN is niet tegen dakisolatie. De SBVN is er wel op tegen dat vloerisolatie niet wordt gewaardeerd en dat beslissers (al dan niet bewust) de verkeerde kant op worden gestuurd,

Geschiedenis: De Stichting Belangenbehartiging Vloerisolatie Nederland (SBVN) is in 1989 opgericht in een poging iets te doen aan de onderwaardering van vloerisolatie in Nederland. Vanaf het begin dat woningisolatie in Nederland wordt toegepast, is er sprake van een onderwaardering/achterstelling van vloerisolatie. Nieuwe woningen worden vanaf 1975 voorzien van muur- en dakisolatie en dubbelglas maar niet van vloerisolatie. Voor bestaande woningen komt er het Nationaal Isolatie Programma (NIP) waarbij op alle isolatievormen subsidie wordt verleend behalve op vloerisolatie. Na een eenzame lobby bij het Stafbureau NIP gevoerd door een fabrikant van een innovatief vloerisolatiesysteem wordt op 1-11 1982 vloerisolatie R=1,3 verplicht bij nieuwe woningen en subsidiabel bij bestaande woningen.

Het achterwege laten van vloerisolatie in een isolatieplan blijkt een ramzalige vergissing.
Een golf van zichtbare vochtproblemen trekt over Nederland. Vocht- en schimmelproblemen in de vloerbedekking, langs de plinten en onderin en op meubels. Later blijkt ook dat huisstofmijten profiteren van het vochtiger klimaat in de vloerbedekking. Het aantal allergieën voor huisstofmijten (eczeem, CARA ed) stijgt exponentieel. Mede op verzoek van de Tweede Kamer wordt in het Onderzoeksprogramma Volkshuisvesting 1991 de paragraaf "Bouwkundige oplossingen in woningen in verband met CARA" opgenomen. (klik hier voor PDF). Het ministerie VROM krijgt de eerste resultaten in oktober 1992 tot haar beschikking in 1993 gevolgd door andere resultaten. Het onderzoek voldoet volledig aan de doelstellingen van het ministerie. Er wordt ontdekt door welk bouwkundig gebrek de problemen door huisstofmijtallergeen toenemen en wat de bouwkundige oplossing is. Het achterwege laten van vloerisolatie in een isolatieplan veroorzaakt een stijging van de allergeenconcentratie in de vloerbedekking terwijl vloerisolatie juist een significante reductie met zich meebrengt. Dit en ander onderzoek wordt echter achtergehouden en de uitkomsten worden niet in beleid geïmplementeerd. In plaats daarvan wordt juist een zeer negatief vloerisolatiebeleid gevoerd, waardoor van alle woningen gebouwd voor 1983 anno 2008 85% dubbelglas wel heef, bijna 50% spouw- en dakisolatie heeft, terwijl nog maar 19% in het bezit is van enige mate van vloerisolatie of een surrogaat dat daarvoor door moet gaan. Door regelgeving en voorlichting van de overheid is sinds 1975 het aantal onevenwichtig geïsoleerde woningen (wel dubbelglas/geen vloerisolatie) zeer sterk gestegen. Wie verwacht dat er nu een kentering zal plaatsvinden heeft het mis. Het ministerie VROM houdt de uitkomsten van het onderzoek geheim. De resultaten worden niet in beleid geïmplementeerd. Onverminderd worden nieuwe onevenwichtig geïsoleerde woningen gecreëerd.

Omdat vloerisolatie zo sterk is achtergebleven bij de overige isolatievormen kan er met goede vloerisolatie behalve een gezond binnenmilieu ook nog een forse CO2-reductie behaald worden. Daarom bepleit een bestuurslid van de SBVN in een gesprek op het ministerie VROM de resultaten van het achtergehouden onderzoek alsnog in het beleid te implementeren en de onderwaardering van vloerisolatie op te heffen. Daarbij laat hij het titelblad van het een van de onderzoeken achter, om het zoeken te vergemakkelijken. De ambtenaren lijken zich constructief op te stellen en doen 4 belangrijke toezeggingen. Helaas komen ze de 5e toezegging niet na, om nog voor de vakantie antwoord te geven. Pas nadat iedereen op vakantie is, komt het bericht dat op alle 4 punten negatief is beslist. Hierop stuurt de SBVN een brief naar minister Dekker van VROM met de vraag of de minister het eens is met de beslissing van haar ambtenaren om de uitkomsten van het CARA onderzoek niet in beleid te implementeren.(klik hier voor brief). Na het voortijdige vertrek van minister Dekker, deelt haar opvolger aan de Kamer mee, dat voor zover kan worden nagegaan er in het kader van dit maatschappelijk zo relevante onderzoek, helemaal geen onderzoek is uitgevoerd. Dit is een van de voorbeelden van onjuiste informatie aan de tweede Kamer, die de SBVN benoemt in de brief naar de voorzitter van de Tweede Kamer (link) van 26 januari 2009.